Dieren hebben recht op een brandveilige stal

‘Dieren net zo tegen brand beveiligd als wc papier’

0
193
Ook dieren hebben recht op een brandveilige stal
‘In de branche en bij de overheid is er te weinig aandacht voor de brandveiligheid van dieren in de steeds groter wordende stallen’, constateert voorzitter Jeroen Dijsselbloem van de Onderzoeksraad voor veiligheid. (Foto uit video Omroep Brabant)

DEN HAAG In Nederland is onvoldoende aandacht voor de brandveiligheid van stallen. Ondanks goedbedoelde actieplannen en vrijwillige initiatieven, steeg het aantal omgekomen dieren bij stalbranden de afgelopen negen jaar tot bijna 1,3 miljoen. De Onderzoeksraad voor Veiligheid vindt dat de politiek moet ingrijpen. De ministeries van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties en Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit hebben de Onderzoeksraad echter al gemeld dat zij ‘geen reden zien voor aanvullende regels om de stalbrandveiligheid te verbeteren’.

De Onderzoeksraad concludeert dat de veehouderijsector en het Ministerie van LNV stalbranden vooral benaderen vanuit een bedrijfseconomisch perspectief, waarbij de stalbranden worden gezien als bedrijfsrisico’s die kunnen worden verzekerd. Uitgaven voor stalbrandveiligheid gelden dan als kostenposten die moeten worden terugverdiend, en niet als noodzakelijke investeringen om dierenleed te voorkomen. ‘Binnen de systematiek van de huidige regelgeving wordt het als een acceptabel risico beschouwd dat bij een stalbrand tot 130.000 stuks pluimvee of 7.000 varkens omkomen.’

Te weinig aandacht
In Nederland zijn er per jaar gemiddeld 17 grote stalbranden met dierlijke slachtoffers. De Onderzoeksraad vindt de ontwikkeling dat steeds meer dieren omkomen bij stalbranden, ‘die gepaard gaat met veel dierenleed’, moet worden gekeerd. De Raad constateert dat veestallen steeds groter worden, dit vergroot de kans dat bij een stalbrand zeer grote aantallen dieren om het leven komen. ‘In de branche en bij de overheid is er te weinig aandacht voor de brandveiligheid van dieren in de steeds groter wordende stallen’, constateert voorzitter Jeroen Dijsselbloem van de Onderzoeksraad. ‘De Nederlandse veehouderij dient zich op dat punt te verbeteren.’

Beperkt effect
De stalbranden waren in 2011 aanleiding voor de branche, de Dierenbescherming en verzekeraars om actieplannen op te stellen met het doel het aantal stalbranden en het dierenleed te verminderen. Deze actieplannen hebben niet het beoogde effect gehad. Het gemiddeld aantal dieren per jaar dat omkomt bij stalbranden is zelfs toegenomen. Naast deze vrijwillige initiatieven in de branche heeft de overheid in 2014 enkele brandveiligheidseisen wettelijk vastgelegd in het Bouwbesluit. De bouwregelgeving beperkt zich echter tot nieuwe stallen en stallen die vernieuwd worden. Voor het brandveiliger maken van de bestaande stallen is er nauwelijks wet- en regelgeving.

Urgent eisen stellen
De Onderzoeksraad vindt het nodig om op een andere manier naar de veehouderij in Nederland te kijken. ‘De brandveiligheidsrisico’s komen mede voort uit de manier waarop de dieren in de intensieve veehouderij worden gehuisvest: in grote aantallen in gesloten stallen zonder vluchtmogelijkheden. Grotere veehouderijen worden bovendien steeds meer uitgerust met technische installaties, die extra brandveiligheidsrisico’s opleveren. Dit vergt van veehouders meer deskundigheid op het gebied van veiligheidsmanagement zoals die bijvoorbeeld geldt in de industrie. De overheid zal eisen moeten stellen aan de deskundigheid van ondernemers die aansluiten bij de schaal van de onderneming en de risico’s die zich voordoen. Dit is des te urgenter, omdat veehouders door toenemende schaalvergroting voor steeds meer dieren verantwoordelijk worden.’

‘Tijd voor actie’
Wakker Dier ziet het rapport van de Raad als hét signaal dat de tijd van eindeloos overleggen voorbij is. ‘Het wordt nu tijd dat de overheid eindelijk doorpakt, de wetgeving aanscherpt en voorkomt dat jaarlijks tienduizend dieren verbranden’, vertelt Kenny Oostrik van Wakker Dier. ‘Landbouwminister Schouten erkent dat de juiste maatregelen het aantal stalbranden drastisch kunnen verminderen. Zij weegt echter de financiële belangen van de boeren zwaarder dan dierenwelzijn. ‘De minister vindt blijkbaar spotgoedkope kiloknallers belangrijker dan het voorkomen van gigantisch veel dierenleed. Het is al jarenlang bekend dat het aantal slachtoffers verkleind kan worden door onder meer branddetectie, brandcompartimenten en brandwerende muren om de technische ruimtes. Desalniettemin is de huidige wetgeving nog ontoereikend. Vanaf 2014 zijn de brandveiligheidseisen voor nieuwe stallen aangescherpt. Ondertussen zijn oude stallen nog steeds net zo slecht beveiligd tegen brand als wc papier. Zelfs een brandmelder of een fatsoenlijke blusvoorziening is niet verplicht.’

Uitweg
Varkens in Nood werkte mee aan het rapport en vindt dat het opsluiten van duizenden levende wezens in een hermetisch afgesloten gebouw ethisch niet acceptabel is. ‘Een uitloop, of een vluchtweg die de dieren kennen en dus zullen gebruiken bij een calamiteit, moet verplicht worden voor alle gebouwen waar dieren in leven’, vertelt Varkens in Nood directeur Frederieke Schouten. ‘De combinatie van mestgassen, brandbare materialen en luchtwassers maakt dichte stallen bijzonder brandgevaarlijk, een klein vonkje is vaak al genoeg. Een stal is nooit helemaal brandveilig en er zullen altijd slachtoffers vallen, zolang de dieren geen vluchtweg krijgen. Dieren in vrije uitloopstallen weten bij een stalbrand de uitgang goed te vinden. Scharrelvarkens, biologische varkens en buitenvarkens van kleinschalige bedrijven lopen vrijwel geen risico bij een stalbrand. Dat geldt echter niet voor hun soortgenoten in de intensieve varkenshouderij. Zij kunnen bij een brand geen kant op in de hermetisch afgesloten stallen.’

Reageer op dit bericht

Please enter your comment!
Please enter your name here